Suy Nghĩ Về Lối Đá Gà Hay

Đề tài về lối đá tuy không mới nhưng luôn có tính thời sự do nó luôn gợi lên nhiều quan điểm đôi khi trái ngược lẫn nhau. Trên diễn đàn này cũng đã có sẵn chủ đề ‘lối đá nào hay’ thu hút được nhiều quan tâm của mọi người. Đây coi như là chia sẻ của tôi về chủ đề trên nhưng xin tách thành một bài riêng biệt do nó là một đề tài khá căn bản và cũng do đặc điểm hơi lòng thòng của nó dù tôi đã định trình bày ngắn gọn. Thực ra những ý kiến này cũng không có gì mới, nhưng cũng như mọi vấn đề khác, tôi nghĩ nó nên được lý giải và đánh giá trên cơ sở khoa học và một cái nhìn hệ thống.

Theo tôi hiểu, ‘lối đá’ là từ dùng chung để mô tả sự kết hợp của những thế đá và miếng đá mà một chiến kê dùng trong giao đấu. Hiểu rõ thế nào là một lối đá hay sẽ rất hữu ích cho một tay chơi không chỉ trong việc đánh giá chiến kê qua xổ xẹt mà còn trong thực tế thi đấu.

Thế nào là một lối đá hay ? Đá gà không phải là trò ăn chơi nên trước tiên một lối đá hay phải là lối đá có hiệu quả cao với các yêu cầu: dứt điểm nhanh gọn đồng thời ít tốn sức và hạn chế tối đa khả năng bị thương tích. Theo tiêu chuẩn này một lối đá thấy là ‘đẹp mắt’ chưa chắc đã là hay mặc dù với riêng tôi một lối đá thỏa điều kiện hiệu quả cao thì luôn đẹp mắt. Ở đây, cảm nhận của tôi về một lối đá đẹp mắt có thể không giống với một số người, đặc biệt là những ai hâm mộ những màn đánh đấm hào nhoáng tưng bừng trên phim ảnh. Cho nên, bàn về một lối đá hay là tôi muốn nói tới những yếu tố làm cho một lối đá trở nên hiệu quả. Và sau đây là 03 điều kiện lớn về mặt lý thuyết, trong đó 02 điều kiện đầu là bắt buộc cho một lối hay, điều kiện thứ 03 làm cho một lối đá hay trở nên hoàn hảo.

Đầu tiên, đó phải là một lối đá chủ động. Một con gà hay theo lý thuyết phải có khả năng công thủ toàn diện. Tiêu chuẩn này phải được hiểu theo nghĩa ‘ trong công có thủ, trong thủ có công’, tức là luôn duy trì thế chủ động không chỉ trong tấn công mà cả trong phòng thủ. Nhưng thế nào là chủ động?

Phòng thủ không phải lúc nào cũng có nghĩa bị động. Khác với phòng thủ bị động chỉ biết chờ đợi hoặc tránh né nhưng không biết trả đòn, phòng thủ chủ động không chỉ là cách thức hóa giải đòn tấn công, mà còn là cách chờ đợi hoặc dẫn dắt đối phương vào thế sơ hở, và biết cách khai thác sơ hở đó. Hiểu rõ điều này mới thấy cái lợi hại của những chiến kê chỉ có sở trường chờ đợi và đỡ đòn nhưng khiến đối phương ngã ra chết lúc nào không biết.

Cũng không phải hễ cứ tấn công là có chủ động. Tấn công trước không đồng nghĩa với ghi điểm trước. Thực tế nhiều người đã áp dụng sai câu châm ngôn ‘Tiên hạ thủ vi cường’. Câu này thực ra chỉ nhằm nhấn mạnh tới lợi thế của yếu tố ‘bất ngờ’ khi tấn công. Tấn công khi đối phương đã phòng bị kỹ càng thường là hành động kém khôn ngoan. Hành động tấn công được coi là chủ động chỉ khi đối phương ở vào thế không thể né, đỡ hoặc phản đòn, tức là khi đối phương thực sự sơ hở. Lối tấn công ào ạt chỉ mang lại thế thượng phong khi gặp những đối thủ dưới cơ, hoặc giao nạp kém hoặc phòng thủ kém, ngược lại khả năng bị thương tích cũng là 5/5. Nếu gặp đối thủ trên cơ, nó dễ rơi vào tình trạng mà dân chơi gọi là mất bến. Chỗ này nhắc tôi nhớ tới nhiều trận gà có mức ăn thua khá lớn, trong đó nhiều chiến kê thuộc loại ‘ hàng hiệu’ đã bị thua ngược một cách oan uổng. Hình như do đã ‘được ’ doping nên những chiến kê này thay vì biết chờ đợi đúng sở trường trời cho thì lại trở nên liều lĩnh và hấp tấp do thuốc nhập. Kết quả là vừa giận mình sơ sẩy làm mất toi một mớ tiền, vừa tiếc cho kiếm báu trao nhầm tay anh mổ lợn.

Chủ động ở đây là vấn đề thuộc về bên trong, tức là do năng lực tinh thần chi phối, mà cảnh giới cao nhất là khả năng điềm tĩnh và tập trung cao độ trong mọi tình huống. Việc nhìn nhận nết gà thế nào là hay cũng có ảnh hưởng lớn tới quan niệm của một người về lối đá. Đây cũng là một đề tài lớn khác sẽ được trình bày khi có dịp. Một lối đá chủ động theo nghĩa này không phải là tấn công trước hay tấn công liên tục, mà là không tạo sơ hở và chỉ tấn công khi có cơ hội rõ ràng. Tuy thấy là đứng yên nhưng thật ra nó có sự chủ động từ bên trong. Trong bộ phim võ thuật ăn khách của Holywood ‘The karate Kid’ , nhân vật sư phụ vốn là một cao thủ kungfu giấu mặt, do diễn viên Thành Long (Jackie Chan) đóng có lần nói với đệ tử là cậu bé Tiểu Dre :‘ đứng yên với không làm gì là hai việc rất khác nhau’. Vào lúc cuối phim, khi đã biết cách vượt qua nỗi sợ và hoàn toàn làm chủ bản thân, Tiểu Dre đã kịp lĩnh hội tinh thần của câu nói này trong tình thế nguy cấp nhất và đã oanh liệt giành chiến thắng.

Kế tiếp, một lối đá hay phải được hoàn tất bằng một đòn kết liễu chính xác. Khác với cách chơi cựa dao ‘trúng đâu bổ đó’ khích lệ lối đá nhiều chân mà không quan tâm lắm tới yêu cầu phải trúng chỗ nào, một chiến kê cựa tròn phải lấy độ chính xác của cú đá làm căn bản thay vì đá nhiều chân, chiều hướng của cú đá là quan trọng thay vì sức mạnh. Sức mạnh và tốc độ luôn là lợi thế nếu được phát huy hợp lý, nhưng không phải là yếu tố quyết định. Những đòn tấn công ‘liên khúc mùa thu’ nhưng không chính xác chỉ làm mau mất sức, phung phí cơ hội và tạo sơ hở. Một chiến kê xuất sắc sẽ cố không để sơ hở cho đối phương tấn công, đồng thời biết cách tận dụng triệt để mọi cơ hội.

Và sau hết, một khả năng ứng biến tốt sẽ phát huy tối đa hiệu quả của lối đá chủ động theo nguyên tắc ‘tùy động mà ứng’. Một chiến kê sở hữu một khả năng ứng biến linh họat cũng đồng nghĩa có nhiều cơ hội sống sót và chiến thắng bất kể sở trường của đối phương ra sao. ‘Vô kỵ đại ca’ chính là đây. Vì vậy, tôi cho rằng đây chính là mảnh ghép cuối cùng của một lối đá được gọi là hoàn hảo.

Theo phân tích thuần lý thuyết như trên, một lối đá hay sẽ thể hiện rất đa dạng chứ không nhất thiết phải theo một khuôn mẫu nào, dù cũng không nằm ngoài nguyên tắc luôn chủ động. Nó có thể là tấn công chớp nhoáng, giao nạp theo, canh chặn hoặc tránh né rồi phản đòn vv… Trên thực tế, điểm chung của mọi chiến kê sở hữu một lối đá khôn ngoan là luôn quan sát và chuẩn bị kỹ trước khi ra đòn quyết định. Vì vậy, một trận đấu đỉnh cao giữa hai đấu sĩ ngang cơ thường không có cảnh giao nạp đá bay cát chạy, hay những pha xáp lá cà túi bụi. Thay vào đó là những phút yên lặng rợn người, và chỉ cần một tích tắc buông lơi là hỡi ơi ngàn thu ôm hận….


4/5 (1 vote)